Türk Eximbank, Bankacılık Kanunu’nun 77. maddesi ve BDDK tarafından 25.01.2019 tarih ve 30666 sayılı Resmi Gazete’de (Değişik RG-21.12.2023-32406) yayımlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca katılım finans faaliyetlerini yürütmektedir. Bu yasal çerçeve, kalkınma ve yatırım bankalarının, katılım bankalarının fon kullandırma yöntemlerine uygun şekilde ve münhasıran faizsiz yöntemlerle sağladığı kaynaklarla sınırlı olmak kaydıyla finansman sunabilmesine imkân tanımaktadır.

Bu doğrultuda Türk Eximbank, BDDK tarafından 14.09.2019 tarih ve 30888 sayılı Resmi Gazete’de (Değişik RG-19.12.2025-33112) yayımlanan Katılım Esaslarına Uyum Tebliği’nde düzenlenen usul ve esaslara uygun olarak, faaliyetlerini diğer bankacılık işlemlerinden uçtan uca ayrıştıran ve dünyada örneği bulunan “İslami Pencere Modeli” ile yürütmektedir.

Süreçlerin katılım prensiplerine uygunluğu, 09.09.2022 tarihinde faaliyetlerine başlayan ve Prof. Dr. Mürteza Bedir, Prof. Dr. İsak Emin Aktepe ile Prof. Dr. Hayrettin Karaman’dan oluşan Danışma Komitesi tarafından denetlenmektedir. Komite, 2025 yılı içerisinde 25 kez toplanarak toplamda 28 adet karar almış ve Banka’nın 2024 yılı faaliyetlerinin katılım esaslarına uygunluğunu onaylayarak 2024 Yılı Faaliyet İcazet Belgesi’ni yayımlamıştır.

Katılım Finans Ürünleri

Türk Eximbank; Murabaha (Kâr Beyanı ile Satım), Eser (İstisna) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kaynaklı İhracat Destek Finansmanı ürünleri ile katılım finans hizmetlerini sürdürmektedir. Murabaha ürünü ile firmaların işletme ve yatırım malı alımları finanse edilirken, Eser ürünü kapsamında katılım ilkelerine uygun makine, teçhizat ve aksam harcamaları desteklenmektedir. Katılım sigortacılığı esaslarına uygun hibrit bir modelle sunulan Katılım Esaslı İhracat Alacak Sigortası (KEAS) ürünü ise ihracatçıların yurt dışı satışlarından doğan alacaklarını ticari ve politik risklere karşı koruma altına almaktadır.

Ayrıca Banka, katılım bankaları aracılığıyla Sevk Öncesi İhracat Finansmanı (SÖİF) ve Faizsiz Finansal Kiralama Finansmanı ürünlerini de ihracatçıların kullanımına sunmaktadır.

2025 yılında bu portföy geliştirilerek, hizmet alımlarının finansmanı için “İcare” ve sürekli mal alımı yapılan tedarikçilere yönelik ödemelerin finanse edilebileceği “Açık Hesaplı Satış (İsticrar)” ürünleri devreye alınmıştır.

Banka’nın katılım finans faaliyetleri, ilgili mevzuat ile katılım finans ilke ve standartları çerçevesinde yürütülmekte olup, söz konusu faaliyetler Faizsiz Bankacılık Danışma Komitesi tarafından düzenli olarak incelenmekte ve değerlendirilmektedir. Danışma Komitesi tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda, Banka’nın katılım finans faaliyetlerinin ilke ve standartlara uygun şekilde yürütüldüğü teyit edilmektedir. Bu kapsamda, 2024 yılına ilişkin faaliyetlere yönelik olarak Danışma Komitesi tarafından imzalanan Faaliyet İcazet Belgesi yayımlanmış olup, bu yaklaşım 2025 yılında yürütülen katılım finans faaliyetleri için de esas alınmıştır. Danışma Komitesi gözetimi, katılım finans faaliyetlerinin ilke ve standartlara uygun şekilde yürütülmesini sağlamanın yanı sıra, Banka’nın katılım finans alanındaki kurumsal güvenilirliğini artırmış ve paydaşlar nezdinde şeffaflık ile hesap verebilirliğin güçlenmesine katkı sağlamıştır.

Katılım Finansman Hacmi ve Küresel Fon Sağlama Faaliyetleri

Türk Eximbank, 2025 yılı içerisinde İslam Kalkınma Bankası (IDB), First Abu Dhabi Bank (FAB), Emirates Islamic Bank (EIB), Kuveyt Finance House (KFH), Islamic Corporation for the Development of the Private Sector (ICD) ve Ajman Bank gibi uluslararası kuruluşlardan toplam 680 milyon ABD doları tutarında katılım esaslı fon temin etmiştir.

Bu kaynaklar doğrultusunda, Murabaha, Eser (İstisna) ve İsticrar programları aracılığıyla doğrudan 819,4 milyon ABD doları tutarında finansman kullandırımı gerçekleştirilmiştir.

Katılım bankaları aracılığıyla sunulan Faizsiz Finansal Kiralama, Faizsiz Sevk Öncesi İhracatın Finansmanı ve İhracat Destek Finansmanı programları kapsamında ise 352,4 milyon ABD doları tutarında finansman sağlanmıştır.

Bu çerçevede Türk Eximbank, 2025 yılında doğrudan ve katılım bankaları aracılığıyla toplam 1,2 milyar ABD doları tutarında finansman desteği sunmuştur. Bu gelişmeler doğrultusunda, 2025 yılında katılım finans kapsamında gerçekleştirilen bu kullandırım ile katılım finans faaliyetlerinin Banka’nın toplam destek hacmi içindeki payı anlamlı biçimde artmıştır.

Stratejik Projeler ve Kurumsal Gelişim

2025 yılında katılım sigortacılığı alanında önemli bir adım atılarak Katılım Esaslı Yurt İçi Alacak Sigortası (KEYAS) ürünü hazırlanmış ve bu kapsamda katılım sigortacılığı esaslarına uygun olarak ihracatçıların yurt içi satışlarından doğan alacakları ticari risklere karşı sigortalanmaya başlanmıştır.

Katılım bankaları ile imzalanan “Sigorta Acentelik Sözleşmesi” ile KEAS ve KEYAS poliçe başvurularının katılım bankaları aracılığıyla alınması imkânı sağlanmıştır.

Türk Eximbank bünyesinde yürütülen katılım finans faaliyetleri kapsamındaki iş ve işlemlerin etkin, verimli ve kesintisiz bir şekilde icra edilmesi, katılım finans pencere sistemine yönelik altyapı geliştirmelerinin tamamlanması, yeni ürünlerin geliştirilmesi amacıyla Katılım Finans Müdürlüğü tesis edilmiştir.

Bu kurumsal yapılanma ile gerekli sistemsel altyapı geliştirmelerinin tamamlanması, Banka içi düzenlemeler ile sözleşme metinlerinin düzenli olarak gözden geçirilmesi ve yasal çerçevenin katılım esasları doğrultusunda güçlendirilmesi hedeflenmiştir.

Türk Eximbank tarafından doğrudan sunulan İhracat Destek Finansmanı ile katılım bankaları aracılığıyla sağlanan İhracat Destek Finansmanı ürünleri sayesinde, faiz hassasiyeti bulunan ihracatçıların katılım esaslarına uygun şekilde TCMB kaynaklı finansmana erişimi sağlanmıştır. Katılım finansın reel sektöre sunduğu desteği güçlendiren bu uygulama ile ihracatçılar için alternatif ve kapsayıcı bir finansman mekanizması oluşturulmuştur. Bu stratejik adım çerçevesinde katılım bankaları, Türkiye’nin ihracat hedeflerine katkı sunan, finansal sistem içerisinde etkin bir paydaş olarak konumlandırılmıştır.

Gelecek Projeksiyonu: 2026 ve Sonrası Hedefler

2026 yılı içerisinde, Türk Eximbank’ın katılım finans alanındaki stratejik hedefleri doğrultusunda ürün geliştirme çalışmalarına kararlılıkla devam edilmesi ve katılım finans faaliyetlerine yönelik sistemsel altyapının güçlendirilmesine öncelik verilmesi planlanmaktadır.

Bu süreçte, fon temin süreçlerinin çeşitlendirilmesine yönelik yeni stratejilerin hayata geçirilmesi ve aracı bankalar ile tesis edilen iş birliklerinin artırılması hedeflenmektedir.

Diğer taraftan, 2025 yılı içerisinde yürütülen tüm katılım finans faaliyetlerinin katılım esaslarına uygunluğunu belgeleyen “Faaliyet İcazet Belgesi”nin hazırlanması ile sunulan ürün ve işlemler özelinde ürün bazlı icazet belgelerinin oluşturulması planlanmaktadır.