Opsiyon satın alarak İhracatçı döviz kurundaki dalgalanmalardan kaynaklanan kur riskinden korunabilmekte; Opsiyon satarak ise prim getirisi elde edebilmektedir.

Opsiyon Nedir?

Opsiyon alıcısına belirli bir vadede önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikteki dövizi alma veya satma hakkını veren, opsiyon satan tarafı ise bu konularda yükümlü kılan, “alım opsiyonu” ve “satım opsiyonu” şeklinde yapılabilen, vade sonunda ise nakdi uzlaşma ya da kaydi teslimatlı olarak gerçekleştirilen ticari işlemler anlamına gelir.

Opsiyon Türleri Nelerdir?

Döviz Satım (Put) Opsiyonu: Opsiyon alıcısına ödediği prim karşılığında belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikteki dövizi satma hakkı veren ancak herhangi bir satış yapma yükümlülüğü getirmeyen “opsiyon hakkı” anlamına gelir.

Opsiyon satan tarafa ise almış olduğu prim karşılığında, belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikteki dövizi alma yükümlülüğü getiren ticari işlem anlamına gelir.

Döviz Alım (Call) Opsiyonu: Opsiyon alıcısına ödediği prim karşılığında belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikteki dövizi satın alma hakkı veren ancak herhangi bir alım yapma yükümlülüğü getirmeyen “opsiyon hakkı” anlamına gelir.

Opsiyon satan tarafa ise almış olduğu prim karşılığında, belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikteki dövizi satma yükümlülüğü getiren ticari işlem anlamına gelir.

Ürünün Amacı Nedir?

Opsiyon alımı işlemi ile İhracatçılarımızın döviz kurundaki artıştan/azalıştan kaynaklanan kur riskinden korunması amaçlanmaktadır.

Opsiyon satım işlemi ile İhracatçılarımızın kur riski alarak, prim geliri elde etmesi amaçlanmaktadır.

Kimler İçin Hangi Opsiyon Türü Uygun?

Belirli bir vadede döviz cinsi alacaklarının TL karşılığını kurun düşüş riskine karşı bugünden sabitlemek isteyen ihracatçılarımız için döviz satma hakkı veren ‘Döviz Satım (PUT) Opsiyonu’ satın almak,

Belirli bir vadede döviz cinsi yükümlülüklerinin TL karşılığını kurun yükseliş riskine karşı bugünden sabitlemek isteyen ihracatçılarımız için döviz alma hakkı veren ‘Döviz Alım (CALL) Opsiyonu’ satın almak,

Kurun yükseleceğini tahmin eden ve opsiyon satarak prim geliri elde etmek isteyen ihracatçılarımız için PUT (Döviz Satım) opsiyonu satmak,

Kurun düşeceğini tahmin eden ve opsiyon satarak prim geliri elde etmek isteyen ihracatçılarımız için ise CALL (Döviz Alım) opsiyonu satmak uygundur.

İşlem Hangi Para Birimleri İle Yapılmaktadır?

Opsiyon işlemine konu para birimleri Türk Lirası, ABD Doları, Euro, İngiliz Sterlini, Japon Yeni vb. Hazine Daire Başkanlığı’nın karar vereceği para birimleridir.

Vade ve İşlem limiti ne kadar?

İhracatçının opsiyon işlemi için talep edebileceği minimum işlem tutarı ise 20.000 ABD Doları ve muadili para birimleridir.

Opsiyon işlemlerinin vadesi en çok 360 gündür.

İşlem vadesi ilgili para birimlerinin resmi tatil günlerinde olamayacaktır.

Opsiyon satım işlemleri için türev limitine ihtiyaç duyulmaktadır. İhracatçının maksimum türev işlem limiti, İhracatçıya tahsis edilen genel limitin yüzde 50’si ya da 25 milyon dolar ile sınırlıdır.

Maliyeti Nedir?

Opsiyon alım işlemlerinin maliyeti, ihracatçılarımızın işlem gününde ödediği prim tutarıdır. Opsiyon prim tutarı; işlem anındaki piyasa kuru, piyasa volatilitesi, ihracatçılarımızın belirleyeceği vade ve kullanım fiyatı gibi değişkenlere bağlı olarak değişmektedir.

Opsiyon satım işlemi için Banka tarafından herhangi bir işlem ücreti ya da komisyon alınmamaktadır. Teminat karşılığında işlem yapılmaktadır.

 


Daha detaylı bilgi almak için 0 850 200 5631 veya 0 850 200 5638 numaralı telefonlardan bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Opsiyon - Örnek İşlemler?

Örnek İşlemler

Opsiyon işlemlerine ait örneklerimize göz atabilirsiniz.

Türev Ürünler Tanıtım Kitapçığı

? Aradığınız ürünü bulamadınız mı?

Bankamızın geniş ürün yelpazesinden ihtiyaçlarınıza en uygun olanına birlikte karar verelim. Uzmanlarımızdan destek almak için iletişim bilgilerinizi bize iletmeniz yeterli.

Sizi Arayalım

Sıkça Sorulan Sorular

Döviz kuru opsiyonu işleminden kimler yararlanabilir?

İhracatçının opsiyon satın alabilmesi için;

İhracatçı ile Banka arasında “Türev İşlemler Çerçeve Sözleşmesi” ve bu sözleşmenin Ek’leri olan “Genel Risk Bildirim Formu” ile “Tezgahüstü Türev İşlemler Risk Bildirim Formu“ ve “Uygunluk Testi”nin imzalanması ve Müşterinin Bankada kayıtlı müşteri olması yeterlidir.

İhracatçının Bankamıza opsiyon satabilmesi için;

Yukarıdaki şartlara ilaveten, “Genel Kredi Sözleşmesi”ni imzalaması ve gerekli teminatların tesis edilmesi gerekmektedir.

İşlem yapabilmek için özel şart aranmakta mıdır?

İlgili belgeleri tarafımıza ulaştıran tüm ihracatçılarımız kredi kullanım, ihracat taahhüdü gibi özel şartlar aranmadan işlem yapabilmektedir.

Nasıl müracaat edilir?

Bankamızda halihazırda “Firma Bilgileri” kayıtlı olan ihracatçılarımızın;

2 nüsha halinde imzalanmış, “Türev Ürünler Çerçeve Sözleşmesi” ve bu sözleşmenin Ek’leri olan “Genel Risk Bildirim Formu” ile “Tezgahüstü Türev İşlemler Risk Bildirim Formu“ ve “Uygunluk Testi”nin orijinal nüshaları ile sözleşmede imzası bulunan şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilere ait noter tasdikli imza sirkülerini elden ve/veya posta-kurye ile Hazine Orta Ofis Müdürlüğü’ne teslim etmesi gerekmektedir.

Opsiyon satmak isteyen İhracatçılarımızın ise ilaveten “Genel Kredi Sözleşmesi”ni imzalaması ve türev işlem limiti tahsis edilmiş olması gerekmektedir.

Teminat Nedir?

Opsiyon satım işlemlerinde İhracatçının yükümlülüğünü yerine getirmeme riski garanti altına alınmadığından opsiyon satım sözleşmelerinde kredi riski bulunmaktadır. Banka bu risk karşılığında İhracatçıdan başlangıç teminatı ve gerekli durumlarda sürdürme teminatı talep eder.

Temin edilecek teminat tutarlarının TL karşılığının belirlenmesinde hedef fiyat esas alınacaktır. İlgili işlemler için, türev işlem limiti dahilinde, her bir işlem özelinde ayrı teminat tesis edilecektir. Her bir işlemin vadesi temin edilen teminatın vadesinden 10 gün öncesi ile sınırlıdır. Başlangıç ve sürdürme teminatı seviyesi işlem bazında Genel Müdürlük tarafından belirlenir.

Kabul Edilen Teminat Türleri Nelerdir?

  • Banka teminat mektupları,
  • Nakit blokaj,
  • Moody’s tarafından, Ülke Risk Derecelemesi Aa1 ve üstü olarak derecelendirilen ülkelerin ihraç ettiği menkul kıymetler,
  • T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yurt içinde ve yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetler,
  • Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. tarafından ihraç edilen menkul kıymetler,
  • T.C. Ziraat Bankası A.Ş, Akbank T.A.Ş, T. Garanti Bankası A.Ş, T. İş Bankası A.Ş, T. Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. ve Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.’nin ihraç ettikleri menkul kıymetler,
  • ve Bankanın uygun göreceği diğer teminatlar kullanılabilmektedir.

Başlangıç ve Sürdürme Teminatı Nedir?

Opsiyon satım işlemi yapabilmek için İhracatçı tarafından Bankaya teminat olarak verilmesi gereken tutar başlangıç teminatıdır. Sürdürme teminatı ise, opsiyon işleminin süresi boyunca, piyasadaki kur dalgalanmalarından olumsuz etkilenmesi sonucunda başlangıç teminatının düşebileceği alt seviyedir. Sürdürme teminatı oranı başlangıç teminatı oranının yüzde 50’sidir.

Opsiyon işleminin vadelesine göre belirlenecek olan oranlar tabloda belirtilmiştir.

Gün Sayısı

Türk Lirası Karşılığı İşlemler İçin Başlangıç Teminatı Oranı

Türk Lirası Karşılığı İşlemler İçin Sürdürme Teminatı Oranı

Döviz Karşılığı Döviz İşlemler İçin Başlangıç Teminatı Oranı

Döviz Karşılığı Döviz İşlemler İçin Sürdürme Teminatı Oranı

30 güne kadar

15%

7,5%

6%

3%

31-90 gün

16%

8,0%

6%

3%

91-180 gün

18%

9,0%

6%

3%

181-360 gün

19%

8,5%

6%

3%

 

Teminat Tamamlama Çağrısı Nedir?

Başlangıç teminatının günlük yapılan değerleme sonucunda yüzde 50 seviyesinin altına düşmesi durumunda teminat tamamlama çağrısı yapılarak, teminatın tekrar başlangıç teminatı seviyesine çıkartılması talep edilecektir.

Opsiyon Alımı işlem tarihinde neler yapılmalı?

  • Opsiyon alımı işlemleri vade sonunda nakdi uzlaşmalı ya da kaydi teslimatlı olarak yapılabilir. Uzlaşma yöntemi işlem günü belirlenir. Nakdi uzlaşmalı opsiyon işlemlerinde nakdi uzlaşmanın hangi para birimi üzerinden yapılacağı Banka tarafından belirlenir.
  • İhracatçımız hesaplama araçlarında yer alan opsiyon primi hesaplama ekranındaki ilgili kısımları doldurarak elde edeceği ve firmayı temsile yetkili kişi(ler)ce imzalanan ‘İşlem Yapma Formu’nu Bankamıza iletir.
  • Opsiyon satın almak isteyen İhracatçı gerekli prim tutarını ve prim tutarına ait BSMV tutarını Bankanın TC ZİRAAT BANKASI IBAN No: TR 4800 0100 1133 9990 0302 5014 hesabına yatırır. (IBAN KULLANILMASI ZORUNLUDUR.)
  • Prim tutarının ve prime ait BSMV tutarının ihracatçı tarafından yatırılmadığı durumda ilgili satın alma teklifi geçersiz olur.
  • İşlem Yapma Formu ile prim tutarının ve prime ait BSMV tutarının yatırıldığına dair dekontun Bankaya ulaşmasından itibaren ihracatçımızın işlem yapmaktan vazgeçme hakkı ya da işlem yapmak istediği tutarı değiştirme hakkı yoktur. Banka’nın işlem tutarını azaltma hakkı saklıdır.
  • Banka, işlem sonucunu ihracatçıya işlem günü göndereceği “Opsiyon Alımı İşlem Dekontu” ile teyit eder.
  • İhracatçımız, firmayı temsile yetkili kişi(ler)ce imzalanan “Opsiyon Alımı İşlem Dekontu”na “Tebellüğ ve Kabul Edilmiştir.” ibaresi yazarak dekontu işlem günü Bankaya iletir.

Opsiyon Satımı işlem tarihinde neler yapılmalı?

  • Türev işlem limiti tahsis edilen ve teminat alınan İhracatçı ilgili şartları belirten ve firmayı temsile yetkili kişi(ler)ce imzalanan “İşlem Yapma Formu”nu Bankaya iletir.
  • İşlemin yapılmasıyla birlikte, gerekli başlangıç teminat tutarı bloke edilerek İhracatçı tarafından temin edilen teminat tutarından ve türev işlem limitinden düşürülür.
  • Banka İhracatçının belirtmiş olduğu hesaba prim tutarını yatırır.
  • Teminat tutarlarına bloke koyulmasından itibaren İhracatçının işlem yapmaktan vazgeçme hakkı ya da işlem yapmak istediği tutarı değiştirme hakkı yoktur. Bankanın işlem tutarını azaltma hakkı saklıdır.
  • Banka, işlem sonucunu İhracatçıya işlem günü göndereceği Opsiyon Satışı İşlem Dekontu ile teyit eder.
  • İhracatçı, firmayı temsile yetkili kişi(ler)ce imzalanan Opsiyon Satışı İşlem Dekontuna “Tebellüğ ve Kabul edilmiştir” ibaresi yazarak Dekontu işlem günü Bankaya iletir.
  • Bankanın, opsiyon satışı işlem dekontunun aslını İhracatçının adresine işlem tarihinden itibaren en geç 5 (beş) iş günü içinde yollamasını müteakiben İhracatçı, opsiyon satışı işlem dekontunun ıslak imzalı aslını Bankaya 5 (beş) iş günü içinde posta veya kurye ile teslim eder.

Opsiyon işleminin süresince ne yapılmalı?

  • Bankanın, opsiyon işlem dekontunun aslını müşterinin adresine işlem tarihinden itibaren en geç 5 (beş) iş günü içinde yollamasını müteakiben İhracatçımız, opsiyon işlem dekontunun ıslak imzalı aslını Bankaya en geç 5 (beş) iş günü içinde posta veya kurye ile teslim eder.
  • Opsiyon işlemleri Avrupa tipi opsiyonlar olup sadece vade sonunda kullanılabilen opsiyonlar olduğundan opsiyon alımı işlemlerinde işlem süresince herhangi bir işlem yapılmamaktadır.
  • İhracatçıların Opsiyon Satımı işlemlerinde ise;
  • İhracatçının herhangi bir sebeple işlem vadesinden önce opsiyon satışı işleminden vazgeçmesi durumunda o günkü piyasa koşullarına göre işlem tek taraflı olarak Banka tarafından değerlendirilir ve Banka tarafından piyasa koşulları baz alınarak belirlenen ceza tutarı İhracatçının ilgili teminatından tahsil edilir.
  • Günlük olarak yapılan değerleme sonucunda eğer İhracatçı açısından kar oluşursa, teminat tutarında bir değişiklik olmaz.
  • Günlük olarak yapılan değerleme sonucunda eğer İhracatçı açısından zarar oluşursa ve oluşan zarar tutarı başlangıç teminatının Genel Müdürlük tarafından belirlenen sürdürme teminatı seviyesinin altına düşmezse teminat tamamlama çağrısı yapılmaz.
  • Günlük olarak yapılan değerleme sonucunda eğer İhracatçı açısından zarar oluşursa ve oluşan zarar tutarı başlangıç teminatını Genel Müdürlük tarafından belirlenen sürdürme teminatı seviyesinin altına düşürürse teminat seviyesi başlangıç teminatı tutarına tamamlanır.
  • İhracatçı teminat tamamlama çağrısına 2 (iki) iş günü içinde uymazsa temerrüt esasları yürürlüğe girer ve İhracatçının teminatları tazmin yoluna gidilir.
  • Banka, işlemin vadesi boyunca işlem detaylarına, teminat ve kar/zarar durumuna ilişkin İhracatçıya bildirimde bulunur ve aylık olarak düzenlenen hesap ekstresini gönderir.

Opsiyon işleminin vadesinde ne yapılmalı?

  • Opsiyon işleminin vade tarihinde, uzlaşma yöntemi nakdi uzlaşmalı olarak belirlenmiş ise opsiyon işlemi sonucunda nakdi uzlaşma kuru dikkate alınarak yükümlü olan taraf, alacaklı tarafa yükümlülüğünü Banka tarafından belirlenen saate kadar yerine getirir. Nakdi uzlaşmalı opsiyon işleminin vadesinde, ödenecek nakdi uzlaşma tutarı; Opsiyon İşlem Dekontunda belirtilen Hedef Fiyat ile Banka tarafından Vade Günü ilan edilen Nakdi Uzlaşma Kuru arasındaki farkın, İşlem Tutarı ile çarpılması ile bulunur.
  • Opsiyon işleminin vadesinde nakdi uzlaşmada (netleşme) kullanılacak döviz kurları, işlemin vadesinde Londra saati ile 12:00’da Banka tarafından belirlenir. Banka belirlenen kurları internet sitesinde ilan eder veya doğrudan İhracatçıya bildirir.

İhracatçının opsiyon alımı işlemlerinde;

  • Opsiyon işleminin vade tarihinde, opsiyon alım işleminden doğan döviz alma/satma hakkını kullanıp kullanmayacağını Bankaya bildirir. Belirtilen saate kadar hiçbir bildirimde bulunulmaması durumunda İhracatçının opsiyon işleminden doğan hakkını kullanmayacağı kabul edilir. Opsiyon işlemi kendiliğinden hükümsüz olur. Müşterinin opsiyon işlem tarihinde ödediği opsiyon primi Bankada kalır ve hiçbir koşulda müşteriye geri ödenmez.
  • Müşterinin opsiyon işleminden doğan hakkını kullanacağını Bankaya yazılı olarak bildirmesi durumunda, Banka “Türev İşlemler Çerçeve Sözleşmesi” ve “Opsiyon İşlem Dekontu” uyarınca hesaplayacağı nakdi uzlaşma tutarını TL cinsinden vade tarihinde EFT sistemi kapanana kadar müşteri tarafından belirtilen hesaba öder veya fiziki teslimat durumunda İhracatçının yükümlülüğünü vade gününde yerine getirmesini müteakip, Banka ilgili para birimlerinin işlem saatleri içerisinde olma durumuna göre en yakın işlem gününde yükümlüğünü yerine getirdiğinde opsiyon işlemi sona erer. TL işlemlerinde yükümlülükler aynı gün, USD, EUR ve GBP işlemlerinde ertesi iş günü, JPY işlemlerinde ise 2 iş günü sonra yerine getirilir.

 

İhracatçının opsiyon satımı işlemlerinde;

  • Bankanın opsiyon işleminden doğan hakkını kullanacağını İhracatçıya yazılı olarak bildirmesi durumunda, İhracatçı nakdi uzlaşma tutarını TL cinsinden vade tarihinde EFT sistemi kapanana kadar Banka tarafından belirtilen hesaba öder veya fiziki teslimat durumunda İhracatçının yükümlülüğünü vade gününde yerine getirmesini müteakip, Banka ilgili para birimlerinin işlem saatleri içerisinde olma durumuna göre en yakın işlem gününde yükümlüğünü yerine getirdiğinde opsiyon işlemi sona erer.
  • Belirtilen saate kadar Bankanın hiçbir bildirimde bulunmaması durumunda Bankanın opsiyon işleminden doğan hakkını kullanmayacağı kabul edilir. Opsiyon işlemi kendiliğinden hükümsüz olur.  

? Sorunuza Yanıt Bulamadınız mı?

İletişim formu aracılığıyla listede bulunmayan sorularınızı iletin, en kısa zamanda size dönüş sağlayalım.

Opsiyon Primi Hesapla


İşlem Yapma Formu Oluştur


Bu ürünle ilgili istek ya da sorularınız için lütfen aşağıdaki alanları doldurun. Birimlerimiz en kısa zamanda dönüş sağlayacaktır.