ÜLKE KREDİ/GARANTİ PROGRAMI·
Program kapsamındaki faaliyetler
·
Firmalarda aranan
nitelikler ·
Firmadan talep edilen
belgeler ·
Başvuruların değerlendirilmesi ·
Firma taahhüdünün
kapatılması ·
Vergi, resim ve harç
istisnası uygulaması Türk firmaları tarafından yurtdışında üstlenilen projelerin veya
gerçekleştirilecek sermaye malı ihracatının orta ve uzun vadeli nakdi ve
gayrinakdi krediler ile desteklenmesi amaçlanmaktadır. Program Kapsamındaki Faaliyetler 1) Nakdi kredi verilmesi. 2) Gayrinakdi kredi verilmesi. 3) Niyet Mektubu düzenlenmesi. 4) Tavizli kredi verilmesi. Ülke kredileri, “alıcı kredisi” niteliğinde olup devlet garantisi teminatı
altında ilgili ülkenin kamu kurum/kuruluş/bankalarına açılabileceği gibi
hükümetler arasında imzalanan protokollerle belirlenen bankalara, Türk
Eximbankça muteber kabul edilen bankalara ve bu bankaların garantisi altında
alıcılara açılabilmektedir. Resmi kredi başvurusu, kredinin açılacağı kurum, kuruluş, banka veya alıcı tarafından
yapılır. Başvuru mektubu, talep edilen kredi tutarı, teminatlar, proje veya
sermaye malı ihracatına konu bilgileri içermelidir. Yurtdışında proje üstlenen veya sermaye malı ihracatı gerçekleştirecek
firmaların Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş, mali yapısı güçlü, ticari
itibarı yüksek ve alanında deneyim sahibi firmalar olmaları beklenmektedir. Firmalar,
ana müteahhit, taşeron veya konsorsiyum ortağı olarak krediden yararlanabilir. Finanse edilecek projelerde, yüklenici firmaların, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
tarafından verilmiş Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi veya Yurtdışı Geçici
Müteahhitlik Belgesi sahibi olması şartı aranır. Firmadan Talep Edilen
Belgeler Kredi başvurusunun ilgili ülkedeki muhatap kurum, kuruluş, banka veya alıcı
tarafından yapılması sonrasında; ·
Sermaye malı ihracatı finansmanı için; ihracatçı firma, işverenle
imzaladığı kontratın bir nüshası ile birlikte ihracata konu malların yerli
katkı oranının en az %50 olduğunu belgeleyen Sanayi veya Ticaret Odası’nca
düzenlenmiş ekspertiz raporlarını Türk Eximbank’a sunmalıdır.
·
Proje finansmanı için; yüklenici firma, a)"Proje Bilgi
Formu"nda yer alan bilgileri ihtiva eden bir fizibilite raporu ve b) işveren ile imzaladığı kontratın
bir nüshasını Türk Eximbank’a sunar.
Fizibilite raporları, Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Birliği (TMMMB)’ne
kayıtlı FIDIC üyesi bir müşavir tarafından hazırlanmış veya onaylanmış
olmalıdır. Başvuruların Değerlendirilmesi Başvurular, OECD Düzenlemesi ve Türk Eximbank kredilendirme kriterleri çerçevesinde
değerlendirilerek karara bağlanır. Kredi anlaşması Türk Eximbank ile kredi
borçlusu arasında imzalanır. Kredi sürecinde, ticari bankacılık
işlemlerinin yapılabilmesini teminen, firmanın çalışmayı tercih ettiği bir Türk
aracı ticari banka belirlenir. Türk Eximbank, aracı ticari banka ve Türk firması arasındaki karşılıklı hak
ve yükümlülükler, Türk Eximbank tarafından işlemlere özel olarak düzenlenen
Uygulama Esasları ile belirlenir. Kredi Anlaşması kapsamında kredi borçlusu ve
varsa akreditif kapsamında aracı ticari banka tarafından eşanlı olarak Türk
Eximbank’a yapılan ödeme talepleri değerlendirilerek; ·
Sermaye malı ihracatı finansmanında, ihracatın
gerçekleştiğinin belgelenmesi halinde kredi tutarı ihracatçının aracı ticari
banka hesabına ödenir. ·
Proje finansmanında; işveren tarafından onaylanan hakediş
tutarları yüklenicinin aracı ticari banka hesabına ödenir. Firmaya yapılan ödemelerden, alıcı ülkenin ve kredi borçlusunun risk
durumuna bağlı olarak belirlenecek oranda rambursman komisyonu kesilir. Ayrıca,
Türk Eximbank’ın projenin herhangi bir aşamasında yerinde inceleme ve izleme yapılmasına
gerek görmesi halinde, satın alacağı müşavirlik hizmet bedelleri ve yapacağı
diğer harcamalar firma tarafından karşılanır. Kredi kapsamında, anapara ve faiz ödemeleri, kredi borçlusu tarafından kredi
anlaşmasında belirlendiği şekilde gerçekleştirilir. Ülke Kredi/Garanti Programı kapsamında faaliyette bulunulacak ülkeler ve bu
ülkelere açılabilecek yıllık kredi limitleri, Bakanlar Kurulu’nca belirlenir. ·
Kredilendirme oranı: Türk mal ve
hizmetlerinin azami %85’i ile sınırlıdır. Türk Eximbank finansmanı dışında kalan %
15’lik bölüme ilişkin ödemeler işveren tarafından peşin veya kredi ödemelerine
paralel olarak yapılır. Türkiye’den ihraç edilecek malların Sanayi veya Ticaret
Odaları eksperlerince tespit edilen yerli katkı oranının en az %50 olması ve
hizmetlerin Türk gerçek veya tüzel kişilerce yapılması gerekir. ·
Vade: Projenin veya işlemin
niteliklerine bağlı olarak geri ödemesiz dönemi de içerecek şekilde belirlenir.
Anapara geri ödemeleri, geri ödemesiz dönemin sonunda başlar. Geri ödemesiz
dönem, projenin tamamlanma süresine altı ay ilave edilerek tespit edilir. Geri
ödemesiz dönemde yalnızca altı-aylık dönemler itibariyle kredi faizleri ödenir.
Geri ödemeler, altışar aylık eşit taksitler halinde ödenir. ·
Faiz Oranı: Borçlu ülkenin “OECD risk kategorisi”ne, kredi vadesine ve Türk Eximbank kaynak maliyetine bağlı olarak (LIBOR/EURIBOR
+ marj) belirlenir. İlgili ülkenin risk değerliliğine bağlı olarak devlet garanti mektubu veya
muteber banka garantisi teminat olarak kabul edilir. Projelerin özelliğine
göre, ilave teminat talep edilebilir. Firmalar, kredi kullanım süresinin
bitiminde kredi anapara tutarı kadar Döviz Alım Belgesi ibraz etmekle
yükümlüdür. Vergi, Resim ve Harç İstisnası Vergi, resim ve harç istisnası
mevzuatı çerçevesinde, firmalardan tahsil edilen tutarlar istisnaya tabidir. Türk
firmaları tarafından gerçekleştirilecek ihracat işlemleri veya yurtdışında
gerçekleştirilecek projelerin finansmanı için, yurtiçi veya yurtdışı
bankalardan fon sağlanması halinde, kredi borçlusunun geri ödemelerini teminat
altına almak üzere Türk Eximbank tarafından kredi borçlusu lehine ve fon
sağlayan bankaya muhatap komisyon karşılığı Garanti Mektubu düzenlenir. Firmanın,
taahhüdünü kapatması ve gerekli belgeleri bankaya sunması konularındaki
yükümlülükleri nakdi kredilere benzer şekildedir. Türk Eximbank, yurtdışında iş üstlenecek veya uluslararası ihalelere katılacak
Türk firmalarına, finansal destek sağlayabileceğini ifade eden Niyet Mektubu
verebilir. Niyet Mektupları kesin bir taahhüt içermez, açılabilecek olası bir
kredinin koşulları da resmi başvurunun yapılacağı tarihteki şartlar dikkate
alınarak belirlenir. Niyet Mektupları’nın
geçerlilik süresi altı ay olup, projedeki gelişmelere bağlı olarak ilave süre
verilebilmektedir. Başvuruda bulunacak firma,
yazılı talebini, proje ile ilgili genel bilgileri içeren
"Niyet Mektubu Başvuru Formu" ile birlikte Türk Eximbank’a sunar. Tavizli krediler, Türk Eximbank tarafından sağlanan ticari nitelikli kredilerden
gerek işleyiş olarak ve gerekse kredi koşulları bakımından farklıdır.
Tavizli krediler, uzun vadeli ve düşük faizli krediler olup tavizli
kredi almaya elverişli ülkeler uluslararası düzenlemelerle belirlenir.
Tavizli kredi talep eden ülkelerce Hazine Müsteşarlığı’na başvuru yapılması
ve bu konuda Bakanlar Kurulu Kararı ihdas edilmesi üzerine tavizli kredi
açılması için Türk Eximbank görevlendirilir. Kredi talebi, ilgili ülkenin maliye veya ekonomiden sorumlu Bakanlığı tarafından
doğrudan Hazine Müsteşarlığı’na iletilir. Program çerçevesinde kredilendirilen
projelerin potansiyel çevre etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla yürürlüğe
konulan Türk Eximbank “Çevre Uygulama Esasları” hükümlerine uyulması
zorunludur. Ülkemizin taraf olduğu “Uluslararası
Ticari İşlemlerde Yabancı Kamu Görevlilerine Verilen Rüşvetin Önlenmesi Sözleşmesi”
ve Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri dikkate alınarak hazırlanan “Taahhütname
ve Muvafakatname”nin krediden yararlanan Türk firmaları
tarafından, başvuru aşamasında Türk
Eximbank’a ibrazı zorunludur. Detaylı Bilgi İçin:
Güncellenme Tarihi: 13/04/2010
|