|
İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'na (OECD)
üye 28 ülke ile Arjantin, Brezilya, Bulgaristan, Şili ve Slovak Cumhuriyeti (2000 yılında
üye olmuştur) tarafından uluslararası ticari işlemlerde rüşveti önleyebilmek amacıyla “Uluslararası Ticari
İşlemlerde Yabancı Kamu Görevlilerine Verilen Rüşvetin Önlenmesi Sözleşmesi”
(Anti-Bribery
Convention) 21.11.1997 tarihinde kabul edilmiştir. Sözleşme, ülkemiz tarafından
Aralık 1997'de imzalanmış, müteakiben
01.02.2000 tarih ve 4518 sayılı Kanun ile onaylanmıştır. 1997 tarihli Sözleşme'nin yürürlüğe girmesinden sonra, ülkemizin
Hazine Müsteşarlığı ve Türk Eximbank tarafından temsil edilmekte olduğu OECD İhracat Kredileri ve
Kredi Garanti Grubu (İKG), 1998 yılında, üye ülkelerin ihracat kredi kurumlarının konuya ilişkin
prosedür ve uygulamaları kapsamında bilgi alışverişini öngörmüştür. Müteakiben, Grup, üye ülkelerin
ihracat kredi kurumları tarafından finansal destek verilmesi aşamasında, 1997 tarihli Sözleşme
hükümleri paralelinde birtakım önlemler alınması yönünde çalışmalar başlatmıştır. Bu çerçevede,
2000 yılında "Rüşvet ve Resmi Destekli İhracat Kredileri için Hareket Bildirgesi" (Action Statement)
hazırlamak suretiyle üye ülkeler için ortak yükümlülükler belirlenmiştir. Hareket Bildirgesi'nin üye ülkelerce gözden geçirilmesi aşamasında,
Bildirge hükümlerinin iyileştirilmesi üzerinde mutabakata varılmıştır. Bu çerçevede 2006 yılında kabul
edilen yeni Hareket Bildirgesi, üye ülke hükümetlerinin resmi ihracat desteğine konu uluslararası
işlemlerde yabancı kamu görevlilerine rüşvet verilmesi ile mücadelede alacakları tedbirlerin
genişletilmesine ilişkin hükümler içermektedir. Konunun önemine binaen, Bildirge, 14.12.2006 tarihli
OECD Bakanlar Konseyi Kararı ile
OECD Tavsiye Kararı
(Recommendation) haline dönüştürülmüştür OECD düzenlemelerinin Türk hukukuna uyumlaştırılması çalışmaları
çerçevesinde ilk olarak 02.01.2003 tarih ve 4782 sayılı Kanun ile iç hukuk sistemimize giren "yabancı
kamu görevlilerine rüşvet verilmesi ile mücadele" kavramına 26.09.2004 tarih ve
5237 sayılı Yeni Türk Ceza Kanunu'nda da yer verilmiş ve son olarak 29.06.2005 tarih ve 5377 sayılı
Kanun ile değiştirilerek nihai halini almıştır (TCK madde 252/5). Bahse konu OECD yükümlülüklerimiz dolayısıyla Türk Eximbank
tarafından Türk Ceza Kanunu'ndaki ilgili maddeler referans verilerek 2004 yılında banka programlarından
faydalanan firmalardan bir Taahhütname alınmaya başlanmış, 2006 yılı sonunda kabul edilen OECD Tavsiye
Kararı nedeniyle, uluslararası ticari işlemlerde rüşvetin önlenmesine ilişkin alınan önlemler
genişletilerek programlar bazında düzenlemeler revize edilmiştir. Konu ile ilgili olarak OECD "Rüşvetle Mücadele Çalışma Grubu"
tarafından yürütülen Türkiye incelemesinden sorumlu koordinasyon makamı olarak Adalet Bakanlığı'nın web
sayfasından da bilgi alınabilmektedir.
(http://www.uhdigm.adalet.gov.tr/oecd/oecd.htm) Güncellenme Tarihi: 10/10/2008
|