Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası
· Kısa Vadeli İhracat Kredi
Sigortası’nın Amacı Nedir? · İhracat Kredi Sigortası’nın Kapsamı
Nedir? · Kapsama Alınan Riskler Nelerdir? Ticari Riskler, Politik Riskler · Zarar Ortaya Çıktığında Türk Eximbank
Ne Kadarını Tazmin Eder? · Sigorta Sözleşmesinin Süresi Ne
Kadardır? · Azami Tazminat Ödeme Sınırı Nedir? · Kısa Vadeli İhracat Kredi
Sigortası’nın İhracatçıya Maliyeti Nedir? · İhracat Kredi Sigortası Programından
Faydalanmak Amacıyla Nasıl Müracaat Edilir? · Alıcı Limiti Başvurusu Ne Zaman,
Nasıl Yapılmalıdır? · Alıcı Firma Enformasyonu Nasıl
Yapılır? · Alıcı Limiti Tutarı Nasıl Belirlenir? · Yapılan Sevkiyatlar Türk Eximbank’a
Ne Zaman Beyan Edilmelidir? · Prim Tahakkuku Ne Zaman Yapılır? · Poliçe Dönemi İçinde Yapılan Her
Sevkiyat Sigorta Kapsamına Girer mi? · Hangi Firmalar Prim İndiriminden
Yararlanabilir? · İhracatçı Vadesinde Tahsil Edemediği
İhracat Alacağı Olduğunda Ne Yapmalıdır? · Tazminat Ödemesi Nasıl Gerçekleşir? · Zarar Tutarı Nasıl Hesaplanır? · Tazminat Ödemesi Hangi Para Birimi
Cinsinden Yapılır? · Sevkedilen Mallar Alıcı Tarafından
Teslim Alınmadığında Ne Yapılmalıdır? · İhracatçı Hak Kaybına Uğramamak İçin
Sevkiyattan Önce Hangi Önlemleri Alabilir? · Alıcı ile Ortaya Çıkan İhtilaflarda
İhracatçının Zararı Tazmin Edilebilir mi? · Tazminat Ödemesinden Önce Yapılan
Hukuki Masrafları Kim Üstlenir? · Zararın Tazmin Edilmesinden Sonra
Tahsil Edilen Tutarlar Nasıl Paylaştırılır? · Sigorta Sözleşmesi Nasıl Yenilenir? · Sigorta Sözleşmesi Hangi Koşullarda
Sona Erer? · Sigorta Sözleşmesi İhracatçının
Finansman Teminini Nasıl Kolaylaştırır? · Türk Eximbank’ın Uygulamakta Olduğu
Kredi ve Sigorta Programları Arasında Bir Bağlantı Var mıdır? Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası’nın Amacı
Nedir? Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası Programı’nın amacı, bir taraftan ihracatçıların kısa vadeli satışlarına ilişkin ihracat bedellerini ticari ve politik risklere karşı belirli limitler dahilinde teminat altına alarak ihracatı teşvik etmek ve yönlendirmek, diğer taraftan da poliçenin teminat olarak gösterilmesi ile ticari bankalardan ihracat kredisi teminini kolaylaştırmaktır. İhracat Kredi Sigortası’nın Kapsamı Nedir?
Bu program çerçevesinde, ihracatçılarımızın bir yıl içinde, Türk Eximbank tarafından kapsama alınan ülkelerdeki çeşitli alıcılara yapacağı 360 güne kadar vadeli tüm sevkiyatlar sigortalanmaktadır. İhracat Kredi Sigortası yönetiminde esas, uygun risk dağılımının sağlanmasıdır. Tüm sevkiyatların sigortalanması ile sigortalıların hem düşük hem de yüksek riskli alıcı ve ülkelere gerçekleştirdiği ihracat işlemlerinin aynı poliçe kapsamına dahil edilmesi ile uygun bir risk dağılımı sağlanmakta ve buna bağlı olarak prim oranları asgari düzeylerde tespit edilmektedir. Kapsama Alınan Riskler Nelerdir? Sigorta kapsamına alınan riskler, ticari ve politik olmak üzere iki kategoride değerlendirilmektedir. Ø Alıcının iflas etmesi, Ø Alıcı hakkında konkordato kararı alınması, Ø Alıcının borçlarını ödeyememesi nedeniyle tasfiye
kararı alınması, Ø Mal bedelinin ödenmemesi, Ø Malın ihracatçıdan kaynaklanmayan nedenlerle kabul
edilmemesidir. Ø Savaş hali, Ø İhtilal, Ø İç savaş, Ø İsyan, Ø Ayaklanma, Ø Alıcının ülkesinin ithal yasağı, Ø Alıcının ithal izninin iptali, Ø Alıcı bir devlet ya da devlet garantisine haiz bir
kuruluş ise ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi, Ø Transfer güçlüğüdür. Zarar Ortaya Çıktığında Türk Eximbank Ne Kadarını
Tazmin Eder? Ticari ve politik risklerden kaynaklanan zararların azami % 90’ı tazmin edilmektedir. Sigorta Sözleşmesinin Süresi Ne
Kadardır? Sigorta sözleşmesinin süresi 1 yıldır. Azami Tazminat Ödeme Sınırı
Nedir? Azami Tazminat Ödeme Sınırı; sigorta sözleşmesi ile kapsama alınan risklerin bir anda gerçekleşmesi halinde ihracatçıya ödenecek olan azami meblağı ifade eder. Azami Tazminat Ödeme Sınırı, ihracatçının Teklifname ile Eximbank’a bildirdiği gelecek 12 ay içinde yapacağı sigorta kapsamına alınabilir özelliklere haiz muhtemel ihracat tutarı esas alınarak belirlenir. Bu tutar sabit bir değer olmayıp ihracatçının yazılı talebi üzerine yükseltilebilir. Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası’nın
İhracatçıya Maliyeti Nedir? Poliçe Tanzim Ücreti: Ø Firmaların yasal statüsüne göre değişen ve her poliçe
döneminde bir defaya mahsus olmak üzere ödenen tutardır. Sigorta Primi: Ø Prim oranları alıcının yerleşik olduğu ülkenin risk
grubu, sevkiyatın ödeme şekli ve vadesi, alıcının özel ya da kamu alıcısı
olup olmadığı dikkate alınarak tespit edilmektedir. Ülkenin veya ödeme
şeklinin riskliliği arttıkça ya da sevkiyatın vadesi uzadıkça prim oranları
yükselmektedir. Ø Banka garantisi veya gayrikabili rücu akreditif şartı
olmayan ülkelere, gayrikabili rücu akreditifli veya banka garantili yapılan
sevkiyatlarda belirlenmiş prim oranları üzerinden % 50 indirim yapılmaktadır. İhracat Kredi Sigortası Programından Faydalanmak
Amacıyla Nasıl Müracaat Edilir? İlk olarak firma Teklifname ve ekleri ile birlikte Türk Eximbank’a müracaat eder. Başvuru sahibinin Teklifname’de verdiği bilgiler düzenlenecek olan poliçeye esas teşkil etmektedir. Teklifname ve ekleri Türk Eximbank yetkililerince incelenerek düzenlenecek olan poliçeye ilişkin özel şartlar saptanır. Söz konusu özel şartları içeren Kabul Formu iki nüsha halinde düzenlenerek, Ülke Şartları ve Prim Oranları Listesi ile birlikte ihracatçıya gönderilir. Firmanın Kabul Formu’nu imzalayarak bir nüshasını geri göndermesi ile sigorta sözleşmesi yürürlüğe girer. Bunu takiben Türk Eximbank tarafından düzenlenen Sigorta Poliçesi ihracatçıya gönderilir. İhracatlarının Bir Kısmını veya
Tamamını Aracı İhracatçı Üzerinden Yapan Firmalar Kısa Vadeli İhracat Kredi
Sigortası Programı’ndan Nasıl Yararlanabilir? İhracatlarını aracı ihracatçı üzerinden yapan firmalar, Türk Eximbank’tan temin edecekleri örneğe uygun verecekleri vekaletname ile gerçekleştirecekleri sevkiyatları sigorta kapsamına aldırabilirler. İhracatlarının bir kısmını aracı ihracatçı üzerinden yapan firmalara kendi lehlerine poliçe düzenlenebilmektedir. Her bir alıcı için, ticari ve politik risklerle ilgili olarak sevkiyat bedellerinin ödenmemesi durumunda, Türk Eximbank tarafından o alıcı için üstlenilen azami riski ifade eder. Alıcı Limiti Başvurusu Ne Zaman, Nasıl
Yapılmalıdır? İhracatçı, her bir
alıcısı için herhangi bir şekilde satış bağlantısı kurulur kurulmaz Alıcı Limiti Başvuru Formu’nu
doldurarak sevkiyattan mümkün olduğu kadar önce limit talebinde bulunmalıdır.
Öte yandan, ihracatçılar alıcı limiti onayı verilmesi sürecinin kısaltılabilmesini
teminen henüz satış bağlantısı kurulmadan önce de potansiyel müşterileri için
alıcı limit başvurusunda bulunabilirler. Alıcı firmaya ilişkin olarak,
değerlendirme aşamasında faydalı olabileceği düşünülen her türlü yazılı bilgi
ve belgenin alıcı limiti başvurusunda ilave edilmesi söz konusu süreci
hızlandırması bakımından yararlı olacaktır. Alıcı Firma Enformasyonu Nasıl Yapılır?
Türk
Eximbank, İhracat Kredi Sigortası işlemleri kapsamında alıcı riskini değerlendirme
ve limit tesbiti aşamasında ihracat yapmak istediğiniz firmanın
kredibilitesini belirlerken güvenilir ve hızlı rapor sağlayan uluslararası
enformasyon kuruluşları ile işbirliği içinde bulunmaktadır. Bu hizmet
kapsamında alıcı firmanın; Ø profil (tanıtıcı) bilgileri Ø ortaklık yapısı Ø faaliyetleri Ø sektördeki yeri Ø mali yapısı Ø bankalarla ilişkileri Ø borç/alacak ilişkileri Ø ticari moralitesi Ø kredibilitesi bilgilerini
içeren enformasyon raporları güvenilir uluslararası enformasyon kuruluşlarından
Enformasyon Müdürlüğü tarafından satın alınmaktadır. Sözkonusu hizmet
karşılığında ihracatçı firmadan herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Alıcı Limiti Tutarı Nasıl Belirlenir? Alıcı firma hakkında, yurt dışında yerleşik uzman
kuruluşlar vasıtası ile temin edilen, güncel verilere haiz enformasyon raporlarındaki finansal ve idari
bilgiler mali analiz yöntemleri çerçevesinde incelenir. Bir gayrikabili rücu
akreditif ya da banka garantisi tahtında ödeme koşuluna bağlı alıcı limiti
onaylarında, öncelikle muhtemel amir bankalar mali analize tabi tutulur.
Bahse konu incelemeler neticesinde; alıcı firmanın mali durumu, ilgili sektör
ve ülke riski ile gerekli olduğu hallerde muhtemel amir banka riski bir bütün
halinde dikkate alınarak ihracatçının sevkiyat programına uygun olarak
belirlenen ihtiyacı da gözönüne alınmak suretiyle alıcı limit tutarı tespit
edilir. Yapılan Sevkiyatlar Türk Eximbank’a Ne Zaman Beyan
Edilmelidir? Sigortalı, poliçe süresi içinde yapacağı tüm
sevkiyatları Türk Eximbank’a bildirmekle yükümlüdür. Sigorta Sözleşmesinin
yürürlüğe girmesiyle birlikte ihracatçı, her ay yapmış olduğu tüm
sevkiyatları takip eden ayın 10’una kadar Aylık Sevkiyat Bildirim Formu ile Türk Eximbank’a
bildirecektir. Prim Tahakkuku Ne Zaman Yapılır? Sigortalının Aylık Sevkiyat Bildirim Formlarındaki beyanı esas alınarak Türk Eximbank yetkililerince brüt fatura tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarı Prim Bildirim Formu ile Sigortalıya bildirilir. Sigortalı kendisine tebliğ edilen prim tutarını tebliğ tarihini takip eden 5 işgünü içinde ödemekle yükümlüdür. Poliçe Dönemi İçinde Yapılan Her Sevkiyat Sigorta
Kapsamına Girer mi? Ø Türkiye’de yerleşik bir bankanın teyit verdiği bir
gayrikabili rücu akreditif çerçevesinde gerçekleştirilen, Ø Ülke anlaşmaları çerçevesinde gerçekleştirilen, Ø Menfaat ilişkisi bulunan alıcılara yapılan, Ø Peşin ödemeli, Ø Başka firma adına sigortalı olan, Ø Kapsam dışı ülkeye yapılan, Ø Türkiye’deki serbest bölgelere ve serbest bölgelerden
yapılan, Ø Factoring-forfaiting kapsamında gerçekleştirilen, Ø Konsinye satış olarak gerçekleştirilen, Ø Transit ticarete konu olan, Ø Prefinansman kapsamında bedeli ödenmiş olan,
Ø
Ülke
Şartları ve Prim Oranları Listesi’nde belirlenen ödeme şeklinden
farklı bir ödeme şekliyle gerçekleştirilen, Ø Türk Eximbank tarafından limit verilmesi uygun
görülmeyen alıcılara yapılan sevkiyatlar kapsam dışındadır. Bununla birlikte, söz konusu sevkiyatların Aylık Sevkiyat Bildirim
Formları ile beyan edilmesi gerekmektedir. Buna karşılık, sigortalının bu
sevkiyatlar için prim ödeme yükümlülüğü yoktur. Hangi Firmalar Prim İndiriminden
Yararlanabilir? En az bir yıl süre ile Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası Programı'ndan yararlanan firmaların geçmiş poliçe dönemleri kapsamındaki faaliyetleri çerçevesinde, gösterdikleri performansa göre, bir sonraki poliçe döneminde uygulanmak üzere prim indirimi yapılacaktır. Sözkonusu indirim oranı, Türk Eximbank tarafından her bir sigortalı firma bazında belirlenecek ve % 15'i geçmeyecektir. İhracatçı Vadesinde Tahsil Edemediği İhracat
Alacağı Olduğunda Ne Yapmalıdır? İhracatçı her ayın 10’una kadar bir önceki ayın sonu itibariyle vade tarihinin üzerinden 30 gün geçmiş olmasına rağmen ödenmemiş alacaklarını “Vadesi Geçmiş Alacaklar Aylık Bildirim Formu” ile Türk Eximbank’a bildirmelidir. Tazminat Ödemesi Nasıl Gerçekleşir? Sigortalı, zararın kesinleşmesinden sonra Tazminat Talep Formu ile Türk Eximbank’a müracaat etmelidir. Alıcının iflası, tasfiyesi ve konkordato ilanı gibi durumlarda sigortalıdan alacağın usulüne uygun olarak ilgili iflas/tasfiye/konkordato masasına kaydettirmesi istenir. Sigortalıdan talep edilen belgelerin tamamlanmasından sonra zararın % 90’ı Türk Eximbank tarafından tazmin edilir. Tazminat ödemesinin yapılabilmesi için sigortalı satış
sözleşmesinden doğan haklarını Türk Eximbank’a devir ve temlik etmeli ve bu
temlikle ilgili olarak alıcıya ihbarda bulunmalıdır. Zarar Tutarı Nasıl Hesaplanır? Tazminat ödemesine esas zarar tutarı; sevkiyata konu malların brüt fatura tutarından, zararın kesinleştiği tarihte alıcının sigortalıya karşı olan her türlü alacağı ile ihracat bedeline mahsuben alıcının yaptığı her türlü ödemeler ve ihracatla ilgili komisyon gibi masraflardan yapılan tasarrufların düşülmesinden sonra bulunan miktardır. Tazminat Ödemesi Hangi Para Birimi Cinsinden
Yapılır? Tazminat ödemeleri Türk Lirası olarak yapılır. Ancak yabancı döviz cinsinden tazminat ödemesine konu tutarın Türk Lirasına çevrilmesinde, Türk Eximbank tarafından sigortalıya yazılı ihbarın yapıldığı ayın ilk işgünü geçerli olan Merkez Bankası Döviz Alış Kuru esas alınır. Sevkedilen Mallar Alıcı Tarafından
Teslim Alınmadığında Ne Yapılmalıdır? Sigortalı, sevkettiği malların alıcı tarafından teslim alınmaması halinde, bu durumu ivedilikle ve yazılı olarak Türk Eximbank’a bildirmelidir. Bu durumda Türk Eximbank, sigortalıdan alıcıya bir ihtarname çekilmesini talep eder. Bu süreç sonucunda ve Türk Eximbank’ın ön onayı alınmak koşulu ile teslim alınmayan malların ikinci bir alıcıya satılabilmesi ve iki fiyat arasındaki farktan doğan zararın % 90 oranında tazmin edilmesi mümkün olabilmektedir. Türk Eximbank’ın yazılı ön izni ile malların yeniden
satışı durumunda tazminata konu olan zarar tutarı, ilk satış fiyatının en
fazla % 50’si ile sınırlı olmaktadır. Öte yandan, alıcı tarafından teslim alınmayan malların
Türk Eximbank’ın yazılı ön izni ile Türkiye’ye getirilmesi durumunda,
Sigortalı tarafından ilave işlem, nakliye ve sigorta masrafları da
karşılanabilmektedir. İhracatçı Hak Kaybına Uğramamak İçin Sevkiyattan
Önce Hangi Önlemleri Alabilir? İhracatçı, sevkiyatı mümkün olduğu kadar yazılı belgelere dayandırarak yapmalıdır. Bu çerçevede, alıcı ile bir satış sözleşmesinin düzenlenmesi, ödeme vade ve şeklinin ve alıcı ile satıcının mutabık kaldığı sevkiyata konu mala ilişkin gözetim raporu düzenlenmesi hususlarının bu sözleşmede yer alması, siparişin yazılı ve ayrıntılı olarak alınması ve alıcının kabulünü taşıyan bir senedin düzenlenmesi; zararın ortaya çıkması halinde ihracatçının haklılığını kanıtlayan unsurlar olmakta ve büyük önem taşımaktadır. Alıcı ile Ortaya Çıkan İhtilaflarda
İhracatçının Zararı Tazmin Edilebilir mi? İthalatçının, ihracatçı ile arasındaki ihtilafı gerekçe göstererek sevkiyat bedelini ödememesi durumunda; Türk Eximbank ancak ihracatçı tarafından alınmış kesinleşmiş bir mahkeme kararına dayanarak tazminat ödemesi yapabilmektedir. Bu mahkeme kararı, ithalatçının ülkesindeki bir mahkemeden ve ithalatçı aleyhine alınmış olmalıdır. Tazminat Ödemesinden Önce Yapılan Hukuki
Masrafları Kim Üstlenir? Sigortalı, zarar bedelini alıcıdan tahsil etmek üzere hukuki girişimler de dahil olmak üzere gerekli her türlü önlemi almalıdır. Bu nedenle yapılan masraflar, Türk Eximbank tarafından aksi belirtilmediği sürece sigortalıya ait olacaktır. Ancak Sigortalı’nın, alıcının ülkesindeki bir
mahkemeden haklılığını kanıtlayan bir mahkeme kararı getirmesi durumunda, söz
konusu mahkeme kararının alınması için yapılmış olan avukatlık ve mahkeme
masrafları da Türk Eximbank’ın yazılı ön izni alınmak koşuluyla
karşılanabilmektedir. Türk Eximbank tarafından karşılanan tutar, tazminatın
konu zarar tutarının % 20’si ile sınırlıdır. İhracatçının Vadesinde Tahsil Edemediği İhracat
Alacağı Olmasına Rağmen Aynı Alıcıya Sevkiyat Yapmaya Devam Etmesi Halinde Bu Sevkiyatlar
Sigorta Kapsamına Girer mi? Alıcının sevkiyat bedelini, vade tarihini takip eden 60 gün içinde ödememesi ve/veya ödeyememesi hallerinde, vade tarihini takip eden 60 günden sonra o alıcıya yapılacak sevkiyatlar, prim tahsil edilmiş olsa dahi sigorta kapsamı dışında kalmaktadır. Vade Tarihinin Uzatılması veya Borçla İlgili
Yeni Bir Düzenlemenin Kabul Edilmesi Durumunda Ne Yapılmalıdır? İhracatçının vadesinde tahsil edemediği ihracat alacağının vade tarihini uzatması veya borçla ilgili yeni bir düzenlemeyi kabul etmesi Türk Eximbank’ın yazılı ön onayına bağlıdır. Türk Eximbank’ın ön onayı alınmadan alıcı ile yapılan borca ilişkin yeni düzenlemeler sonucunda ortaya çıkan zararlar sigorta kapsamı dışında kalmaktadır. Zararın Tazmin Edilmesinden Sonra Tahsil Edilen
Tutarlar Nasıl Paylaştırılır? Tazminatın ödenmesinden sonra tahsil edilen tutardan, Türk Eximbank tarafından tahsilat için yapılan masraflar düşülür ve bakiye tutarın % 10’u sigortalıya ödenir. Döviz olarak tahsil tahsil edilen tutarların
paylaşımında ödemenin yapılacağı ayın ilk işgünü geçerli olan Merkez Bankası
Döviz Alış Kuru esas alınır. Sigorta Sözleşmesi Nasıl Yenilenir? İhracatçının, poliçe süresinin bitiminden önce yazılı olarak yenileme talebinde bulunması halinde sigorta sözleşmesi yenilenmektedir. Sigorta Sözleşmesi Hangi Koşullarda Sona Erer?
İhracatçının sigorta sözleşmesi hükümleri gereğince yükümlülüklerini yerine getirmediği durumlarda Türk Eximbank’ın sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkı olduğu gibi, ihracatçı firma da herhangi bir zaman noktasında o tarihe kadar ki sözleşmenin gerektirdiği yükümlülükleri yerine getirmiş olması kaydı ile sigorta sözleşmesinin iptalini isteyebilir. Sigorta Sözleşmesi İhracatçının Finansman Teminini
Nasıl Kolaylaştırır? İhracatçı; sigorta kapsamındaki sevkiyatlarla ilgili olarak Türk Eximbank nezdinde doğmuş ve doğacak tazminat alacaklarını temlik etmek suretiyle ticari bankalardan kredi temin etme imkanını bulabilmektedir. Ayrıca Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası kapsamında
ihracat bedeli alacaklarını teminat altına aldıran ihracatçı firmalar Türk
Eximbank’ın uyguladığı Kısa Vadeli İhracat
Alacakları İskonto Programı çerçevesinde sözkonusu alacaklarını iskonto
edebilir. Sevkiyat yapılan alıcı için Alıcı Limit Onayı verilmiş olması
kaydıyla; Ø Vadeli gayrikabili rücu akreditifli işlemler, Ø Poliçe veya bonoya bağlı kabul kredili ihracat
işlemleri iskonto edilmektedir. Türk Eximbank’ın Uygulamakta Olduğu Kredi ve
Sigorta Programları Arasında Bir Bağlantı Var mıdır? Türk
Eximbank kaynaklı tüm kredilerden faydalanan ihracatçı firmaların Kısa Vadeli
İhracat Kredi Sigortası yaptırmaları halinde Türk Lirası Kredilerde 1, Döviz
Kredilerinde 0,25 puan indirim yapılmaktadır. Buna mukabil, ihracatlarını Kısa
Vadeli İhracat Kredi Sigortası kapsamına aldıran ve faiz indiriminden
yararlanan firmanın sigorta yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde
sigorta poliçesi iptal edilecek ve belirli bir süre Türk Eximbank
kredilerinden yararlanması mümkün olmayacaktır. Ayrıca yürürlükteki sigorta
poliçesini kendi isteği ile iptal ettiren ihracatçı firma yine belirli bir
süre düşük faizli krediden faydalanma imkanına sahip olamayacaktır. Güncellenme Tarihi: 19/03/2009
|