Kredi Borçlusu
Ülke kredileri, “alıcı kredisi” niteliğinde olup devlet garantisi teminatı altında ilgili ülkenin kamu kurum/kuruluş/bankalarına açılabileceği gibi hükümetler arasında imzalanan protokollerle belirlenen bankalara, Türk Eximbankça muteber kabul edilen bankalara ve bu bankaların garantisi altında bankalara veya alıcılara açılabilmektedir.
Resmi Başvuru
Resmi kredi başvurusu, kredinin açılacağı kurum, kuruluş, banka veya alıcı tarafından yapılır. Başvuru mektubu, talep edilen kredi tutarını, teminatları, proje veya mal ihracatına konu bilgileri içermelidir.
Firmalarda Aranan Nitelikler
Yurtdışında proje üstlenen veya ihracat gerçekleştirecek firmaların Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş, mali yapısı güçlü, ticari itibarı yüksek ve alanında deneyim sahibi firmalar olmaları beklenmektedir. Firmalar, ana müteahhit, taşeron veya konsorsiyum ortağı olarak krediden yararlanabilir. Finanse edilecek projelerde, yüklenici firmaların, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilmiş Yurtdışı Müteahhitlik Belgesi veya Yurtdışı Geçici Müteahhitlik Belgesi sahibi olması şartı aranır.
Firmadan Talep Edilen Belgeler
Kredi başvurusunun ilgili ülkedeki muhatap kurum, kuruluş, banka veya alıcı tarafından yapılması sonrasında;
·Mal ihracatı finansmanı için; ihracatçı firma, işverenle imzaladığı kontratın bir nüshasınıTürk Eximbank’a sunmalıdır. Söz konusu malların menşei Türkiye olmalıdır. ·Projelerin finansmanı için; yüklenici firma,
a)  Proje Bilgi Formunda yer alan bilgileri ihtiva eden bir fizibilite raporu ve
b) işveren ile imzaladığı kontratın bir nüshasını Türk Eximbank’a sunar. Fizibilite raporları, Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Birliği (TMMMB)’ne kayıtlı FIDIC üyesi bir müşavir tarafından hazırlanmış veya onaylanmış olmalıdır. · Firma, ayrıca “Firma Bilgi Formu ve eklerini ( Biten-Devam Eden İşler, Muvafakatname, Hesap Durum Belgesi )" Türk Eximbank'a sunmalıdır.
Başvuruların Değerlendirilmesi
Başvurular, OECD Düzenlemesi ve Türk Eximbank kredilendirme kriterleri çerçevesinde değerlendirilerek karara bağlanır.
Kredi Anlaşması
Kredi anlaşması Türk Eximbank ile kredi borçlusu arasında imzalanır.
Aracı Ticari Banka
Kredi sürecinde, ticari bankacılık işlemlerinin yapılabilmesini teminen, firmanın çalışmayı tercih ettiği bir Türk aracı ticari banka belirlenir.
Uygulama Esasları
Türk Eximbank, aracı ticari banka ve Türk firması arasındaki karşılıklı hak ve yükümlülükler, Türk Eximbank tarafından işlemlere özel olarak düzenlenen Uygulama Esasları ile belirlenir.
Firmalara Yapılan Ödemeler
Kredi Anlaşması kapsamında kredi borçlusu ve varsa akreditif kapsamında aracı ticari banka tarafından eşanlı olarak Türk Eximbank’a yapılan ödeme talepleri değerlendirilerek; ·Malihracatı finansmanında, ihracatın gerçekleştiğinin belgelenmesi halinde kredi tutarı ihracatçının aracı ticari banka hesabına ödenir. ·Projelerin finansmanında; işveren tarafından onaylanan hakediş tutarları yüklenicinin aracı ticari banka hesabına ödenir. Kredinin Firmaya Maliyeti
Firmaya yapılan ödemelerden, alıcı ülkenin ve kredi borçlusunun risk durumuna bağlı olarak belirlenecek oranda risk primi kesilir. Risk priminin, boçluya borç tutarı içinde ödetilmesi de söz konusu olabilir. Ayrıca, Türk Eximbank’ın projenin herhangi bir aşamasında yerinde inceleme ve izleme yapılmasına gerek görmesi halinde, satın alacağı müşavirlik hizmet bedelleri ve yapacağı diğer harcamalar firma tarafından karşılanır.
Faiz ve Anapara Ödemeleri
Kredi kapsamında, anapara ve faiz ödemeleri, kredi borçlusu tarafından kredi anlaşmasında belirlendiği şekilde gerçekleştirilir.
Ülke Limiti
Ülke Kredi/Garanti Programı kapsamında faaliyette bulunulacak ülkeler ve bu ülkelere açılabilecek yıllık kredi limitleri, Bakanlar Kurulu’nca belirlenir. Finansman Koşulları
·Kredilendirme oranı: Üçüncü ülkelerden yapılacak ihracat Türk Eximbank finansmanına konu edilemez. Ancak, Türkiye ve üçüncü ülkelerden yapılacak ihracat toplamının %85’ini geçmeyecek şekilde Türk mal ve hizmetinin tamamı Türk Eximbank kredisine konu edilebilir. ·Vade: Projenin veya işlemin niteliklerine bağlı olarak geri ödemesiz dönemi de içerecek şekilde belirlenir. Anapara geri ödemeleri, geri ödemesiz dönemin sonunda başlar. Geri ödemesiz dönem, projenin tamamlanma süresine altı ay ilave edilerek tespit edilir. Geri ödemesiz dönemde yalnızca altı-aylık dönemler itibariyle kredi faizleri ödenir. Geri ödemeler, altışar aylık eşit taksitler halinde ödenir. ·Faiz Oranı: Borçlu ülkenin “OECD risk kategorisi”ne, kredi vadesine ve Türk Eximbank kaynak maliyetine bağlı olarak (LIBOR/EURIBOR + marj) belirlenir.
Teminatlar
İlgili ülkenin risk değerliliğine bağlı olarak devlet garanti mektubu veya muteber banka garantisi teminat olarak kabul edilir. Projelerin özelliğine göre, ilave teminat talep edilebilir.
Vergi, Resim ve Harç İstisnası
Vergi, resim ve harç istisnası mevzuatı çerçevesinde, firmalardan tahsil edilen tutarlar istisnaya tabidir.
Tavizli Kredi
Tavizli krediler, Türk Eximbank tarafından sağlanan ticari nitelikli kredilerden gerek işleyiş olarak ve gerekse kredi koşulları bakımından farklıdır. Tavizli krediler, uzun vadeli ve düşük faizli krediler olup tavizli kredi almaya elverişli ülkeler uluslararası düzenlemelerle belirlenir. Tavizli kredi talep eden ülkelerce Hazine Müsteşarlığı’na başvuru yapılması ve bu konuda Bakanlar Kurulu Kararı ihdas edilmesi üzerine tavizli kredi açılması için Türk Eximbank görevlendirilir.
Kredi talebi, ilgili ülkenin maliye veya ekonomiden sorumlu Bakanlığı tarafından doğrudan Hazine Müsteşarlığı’na iletilir.
Çevresel Değerlendirme
Program çerçevesinde kredilendirilen projelerin potansiyel çevre etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla yürürlüğe konulan Türk Eximbank “Çevre Uygulama Esasları” hükümlerine uyulması zorunludur.
Rüşvetle Mücadele
Ülkemizin taraf olduğu “Uluslararası Ticari İşlemlerde Yabancı Kamu Görevlilerine Verilen Rüşvetin Önlenmesi Sözleşmesi” ve Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri dikkate alınarak hazırlanan “Taahhütname ve Muvafakatname”nin krediden yararlanan Türk firmaları tarafından, başvuru aşamasında Türk Eximbank’a ibrazı zorunludur.
|