| esube
Hazine ve Finansman
Döviz Kuru Opsiyonu Satış İşlemi İle İlgili Detaylar
 
  • DÖVİZ KURU OPSİYONU SATIŞ İŞLEMİ NEDİR?
    1. PUT (SATIM) OPSİYONU: İhracatçının önceden belirlenmiş dövizi belirli bir vadede, önceden belirlenen kullanım fiyatı üzerinden satma hakkını, ödediği prim karşılığında, satın aldığı sözleşmelerdir. Bankaya ise önceden belirlenmiş dövizi, belirli bir vadede, önceden belirlenen kullanım fiyatı üzerinden alma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir.

       

    2. CALL (ALIM) OPSİYONU: İhracatçının önceden belirlenmiş dövizi belirli bir vadede, önceden belirlenen kullanım fiyatı üzerinden alma hakkını, ödediği prim karşılığında, satın aldığı sözleşmelerdir.  Bankaya ise önceden belirlenmiş dövizi, belirli bir vadede, önceden belirlenen kullanım fiyatı üzerinden satma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir.

     

     

    Tanımlar

    • Prim                          : Opsiyon alıcısının (ihracatçının) opsiyon satıcısına (bankaya) ödediği fiyattır.
    • İhracatçı                   : Döviz satma/satın alma hakkını satın alır.  Prim öder.
    • Türk Eximbank   : Döviz satın alma/satma yükümlülüğü vardır.  Prim tahsil eder.
  • DÖVİZ KURU OPSİYONU SATIŞ İŞLEMİ: ÖRNEKLER (*)
    1. PUT (SATIM) OPSİYONU:

      İşlem Tutarı                : 100.000 USD

      Vade                            : 3 ay

      Prim Oranı                  : % 2,68

      Spot Fiyat                   : USD/TL 1,6100

      Kullanım Fiyatı           : USD/TL 1,6300

       

      İşlem tarihinde USD/TL kurunun 1,6100 (spot fiyat) olduğu varsayımı altında; önümüzdeki 3 ayın sonunda USD/TL kurunun 1,6300  (kullanım fiyatı) seviyesinin altına ineceğini düşünüyorsanız:

      3 ay sonunda 100.000 USD’nizi 1,6300 seviyesinden satma hakkını Türk Eximbank’tan işlem tutarının %2,68 oranında prim ödeyerek satın alabilirsiniz.

      Ödeyeceğiniz prim tutarı= 100.000 USD * %2,68= 2.680 USD

      2.680 USD * 1,6100= 4.315 TL’dir

       

      Vade sonu geldiğinde(3 ayın sonunda):

    • Piyasada kur USD/TL 1,5000 ise opsiyon hakkınızı kullanırsınız.  Türk Eximbank ile imzaladığınız opsiyon işleminden doğan hakkınızı kullanarak dövizinizi USD/TL 1,6300 seviyesinden Türk Eximbank’a satarsınız.

      Vadede elinize geçecek tutar  ((1,63-1,50)*100.000)=13.000 TL’dir.

       

       

      Net kârınız 13.000-4.315= 8.685 TL’dir.

       

       

    • Piyasada kur USD/TL 1,7000 ise opsiyon işleminden doğan hakkınızı kullanmazsınız. Türk Eximbank ile imzaladığınız opsiyondan doğan hakkınızı kullanmayarak dövizinizi USD/TL 1,6300 yerine USD/TL 1,7000 seviyesinden piyasada satarsınız.
      1. CALL (ALIM) OPSİYONU:

    İşlem Tutarı                : 100.000 USD

    Vade                            : 3 ay

    Prim Oranı                  : % 2,68

    Spot Fiyat                   : USD/TL 1,6100

    Kullanım Fiyatı           : USD/TL 1,6300

     

    İşlem tarihinde USD/TL kuru 1,6100 (spot fiyat) olsun;  önümüzdeki 3 ayın sonunda USD/TL kurunun 1,6300  (kullanım fiyatı) seviyesinin üstüne çıkacağını düşünüyorsanız:

    3 ay sonunda 100.000 USD’yi 1,6300 seviyesinden satın alma hakkını Türk Eximbank’tan işlem tutarının %2,68 oranında prim ödeyerek satın alabilirsiniz.

    Ödeyeceğiniz prim tutarı= 100.000 USD * %2,68= 2.680 USD

    2.680 USD * 1,6100= 4.315 TL’dir

    Vade sonu geldiğinde(3 ayın sonunda):

    • Piyasada kur USD/TL 1,7000 ise opsiyon hakkınızı kullanırsınız.  Türk Eximbank ile imzaladığınız opsiyon işleminden doğan hakkınızı kullanarak USD/TL 1,6300 seviyesinden Türk Eximbank’tan döviz alırsınız.

    Vadede elinize geçecek tutar  (1,70-1,63)*100.000= 7.000 TL’dir.

     

    Kârınız 7.000-4.315= 2.685 TL’dir.

    Piyasada kur USD/TL 1,5000 ise opsiyon işleminden doğan hakkınızı kullanmazsınız. Türk Eximbank ile imzaladığınız opsiyondan doğan hakkınızı kullanmayarak dövizi USD/TL 1,6300 yerine USD/TL 1,5000 seviyesinden piyasadan satın alırsınız.

    *     Ödenecek vergiler örnekte dikkate alınmamıştır.

    Opsiyon prim tutarının TL karşılığının hesaplanmasında kullanılacak USD/TL, EURO/TL, GBP/TL ve JPY/TL kurları işlem gününde Türk Eximbank tarafından açıklanacaktır. 
  • DÖVİZ KURU OPSİYONU SATIŞ İŞLEMİNDEN KİMLER YARARLANABİLİR?

    Döviz kuru opsiyonu satış işleminden, Türk Eximbank’ta kayıtlı firma bilgileri olan tüm ihracatçılar yararlanabilir.

  • MÜRACAAT ŞEKLİ
    •  Türk Eximbank’ta halihazırda “Firma Bilgileri” kayıtlı olan ihracatçıların; 

    Döviz Opsiyonu Çerçeve Sözleşmesi”nin imzalı orijinal 2 nüshası (her bir sayfası imzalı ve kaşeli) ve sözleşmede imzası bulunan şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilere ait 6 aydan eski olmamak kaydıyla noter tasdikli imza sirkülerini elden ve/veya posta-kurye ile Hazine İşlemleri Müdürlüğü’ne teslim etmesi gerekmektedir. 

    Banka entegre sisteminde kayıtlı firmalardan “Döviz Opsiyonu Çerçeve Sözleşmesi” dışında başka bilgi ve/veya belge talep edilmez.

    •  Türk Eximbank’ta   “Firma Bilgileri” kayıtlı olmayan ihracatçıların ise;

     “Firma Bilgi Formu”nu doldurarakRisk Analiz ve Değerlendirme Daire Başkanlığı’na ulaştırması ve sonra,

     “Döviz Opsiyonu Çerçeve Sözleşmesi”nin imzalı orijinal 2 nüshası ve sözleşmede imzası bulunan şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilere ait 6 aydan eski olmamak kaydıyla noter tasdikli imza sirkülerini elden ve/veya posta-kurye ile Hazine Daire Başkanlığına teslim etmesi gerekmektedir.


    İhracatçı firma, “Firma Bilgi Formu”nda ve/veya “Bankanın Entegre Sistemi”ndeki kayıtlı bilgilerinde herhangi bir değişiklik olması durumunda ivedilikle Firma İstihbarat ve Analiz Müdürlüğü’ne bildirmekle yükümlüdür.

    Firmalar kayıt altına alındıktan sonra, opsiyon işlemleri ile ilgili tüm uygulamalar Hazine Daire Başkanlığı ve Hazine İşlemleri Müdürlüğü tarafından yürütülür, ihracatçılar opsiyon işlemleri ile ilgili tüm sorgulama ve iş takibini Hazine Daire Başkanlığı ve Hazine İşlemleri Müdürlüğü personelleri ile iletişime geçerek yapar.

  • OPSİYON İŞLEMLERİNİN VADESİ NEDİR?
    Bankanın, ihracatçı firmalar ile yapacağı opsiyon işleminin vadesi en çok 1 yıl’dır.
  • OPSİYON İŞLEMİNİN İŞLEYİŞ ESASLARI

    OPSİYONUN İŞLEM TARİHİNDE:

     

    1. Banka ile opsiyon işlemi yapabilmek için Banka-ihracatçı arasında “Döviz Opsiyonu Çerçeve Sözleşmesi”nin imzalanması ve Bankada kayıtlı ihracatçı olması şarttır.

       

    2. Opsiyon işlemine konu döviz kurları USD/TL,  EURO/TL, GBP/TL ve JPY/TL’dir.

       

    3. Opsiyon işlemlerinin vadesi en çok 1 yıl’dır.

       

    4. Opsiyon işlemleri Avrupa tipi opsiyonlar olup sadece vade sonunda kullanılabilen opsiyonlardır.

       

    5. İşlem yapmak isteyen İhracatçı gerekli prim tutarını ve prim tutarına ait BSMV tutarını Bankanın TC ZİRAAT BANKASI IBAN No: TR 4800 0100 1133 9990 0302 5014 hesabına yatırır. (IBAN KULLANILMASI ZORUNLUDUR.)

       

    6. Prim tutarının ve prime ait BSMV tutarının ihracatçı tarafından yatırılmadığı durumda ilgili satın alma teklifi geçersiz olur.

       

    7. İşlem Yapma Formu ile prim tutarının ve prime ait BSMV tutarının yatırıldığına dair dekontun Bankaya ulaşmasından itibaren ihracatçının işlem yapmaktan vazgeçme hakkı ya da işlem yapmak istediği tutarı değiştirme hakkı yoktur. Banka’nın işlem tutarını azaltma hakkı saklıdır.

       

    8. İhracatçının ödediği prim tutarı ile gerçekleşen prim tutarı arasında gün içinde piyasa koşullarından dolayı farklar oluşabilir. Bu durumda oluşan lehte veya aleyhte farklar karşılıklı olarak ödenir.

       

    9. Banka, işlem sonucunu ihracatçıya işlem günü göndereceği “Opsiyon İşlem Dekontu” ile teyit eder.

       

    10. İhracatçı, firmayı temsilen iki yetkilinin imzalarının yer aldığı “Opsiyon İşlem Dekontu”na  “Tebellüğ ve Kabul Edilmiştir.” ibaresi yazarak “Opsiyon İşlem Dekontu”nu işlem günü Bankaya iletir.

     

    Opsiyon işlemi için Banka tarafından komisyon alınmaz.
  • OPSİYON İŞLEMİ SÜRESİNCE
    Bankanın, “Opsiyon İşlem Dekontu”nun aslını ihracatçının adresine işlem tarihinden itibaren en geç 1 (bir) hafta içinde yollamasını müteakiben ihracatçı, “Opsiyon İşlem Dekontu”nun ıslak imzalı aslını Bankaya 1 (bir) hafta içinde posta veya kurye ile teslim eder. 
  • OPSİYON İŞLEMİNİN VADESİNDE

    Opsiyon işleminin vadesinde nakdi uzlaşmada (netleşme) kullanılacak döviz kurları, işlemin vadesinde saat 14:00'da Banka tarafından belirlenir. Banka belirlenen kurları 14:15'te internet sitesinde ilan eder.

    Opsiyon işleminin vade tarihinde, ihracatçı saat 16:00’ya kadar opsiyon işleminden doğan hakkını kullanıp kullanmayacağını Bankaya bildirir. Belirtilen saate kadar hiçbir bildirimde bulunulmaması durumunda ihracatçının opsiyon işleminden doğan hakkını kullanmayacağı kabul edilir. Opsiyon işlemi kendiliğinden hükümsüz olur.  İhracatçının opsiyon işlem tarihinde ödediği opsiyon primi Bankada kalır ve hiçbir koşulda ihracatçıya ödenmez.

    İhracatçının opsiyon hakkını kullanması durumunda, ihracatçıya ödenecek tutar, nakdi uzlaşma tutarıdır. Bu tutar,opsiyon işlem dekontunda belirtilen kullanım fiyatı ile Banka tarafından vade günü ilan edilen kur arasındaki farkın, opsiyon işlem dekontunda belirtilen opsiyon tutarı ile çarpılması sonucu bulunur. Ancak, kurumlar vergisi mükellefi olmayan ihracatçıya yukarıda belirtilen nakdi uzlaşma tutarı üzerinden  gelir vergisi kesintisi uygulanarak net ödeme yapılır.

    İhracatçının opsiyon işleminden doğan hakkını kullanacağını Bankaya yazılı olarak bildirmesi durumunda, Banka “Döviz Opsiyonu İşlemi Çerçeve Sözleşmesi” ve “Opsiyon İşlem Dekontu” uyarınca hesaplayacağı nakdi uzlaşma tutarını TL cinsinden vade tarihinde EFT sistemi kapanana kadar ihracatçı tarafından belirtilen hesaba öder ve opsiyon işlemi sona erer.

     

  • İLGİLİ FORMLAR
    1. Firma Bilgi Formu'nun bilgisayarda doldurularak, kaşe ve imzalandıktan sonra aşağıda belirtilen e-posta adresine veya faks numarasına iletilmesini rica ederiz.
      E-posta : istihbarattalep@eximbank.gov.tr
      Faks : 0 216 666 58 93 / 0 850 200 58 93 
    2. Döviz Opsiyonu İşlemi Çerçeve Sözleşmesi
    3. Döviz Opsiyonu İşlem Yapma Formu
    4. Opsiyon İşlem Dekontu
    5. Opsiyon Hakkı Kullanım Formu